घरमै बन्नुहोस कुखुराको डाक्टर !! के रोग लॉग्दा के औसधी दिने??
ฝัง
- เผยแพร่เมื่อ 9 ก.ย. 2024
- कुखुराको प्रमुख रोगहरु तीनको रोकथामका पुर्व ब्यवस्थापन ।
बर्ड फ्लुः
यो रोग चाडै फैलीने कुखुराको खत्रनाक रोग मानीन्छ । यस लाई कुखुराको पेल्ग भनि भनीन्छ । जुन एच ५ एन १ भाइरस का कारण हुने गर्दछ । यो रोग विरामी कुखुरा संगको सिघा संर्पक हावा तथा कुखुराको सुलीावाट फैलीन्छ ।
रोगको सामान्य लक्षण:
यो रोग देखीदा खोरमा मात्र नभई पुरै क्षेत्रको कुखुराहरु एक दुई दिनमा नै मरेर जान्छन । अरु लक्षहरु सास फेर्न गाह्रो हुने, ध्यार ध्यार गर्ने, दिसा पातलो गर्ने, अनुहार सिउर, लोती, सुन्नीने, फूल उत्पादन कम हुने, फूलको बोक्रा पातलो नरम हुने गर्दछ ।
रोगको रोकथाम:
कुखुरा फार्म उचित जैविक सुरक्षा ब्यवस्थापन गर्ने रोग देखीए को खोरका सबै कुखुरा मारेर नष्ट गरी पुरने । खोरमा रहेका दाना दानाको अवशेष सोतर सबै डडाएर फाल्ने खोरलाई राम्रो संग निसंक्रमण गरेर ३ महिना बन्द गरी छाडी दिने । पुन त्यही खोरमा कुखुराका पाल्न परे ३ महिना पछि वर्ड फलु रहित बातावरण ठहर भई पछि अर्को वथान कुखुरा पाल्ने ।
रानी खेत:
यो पारामिकसो प्रजातिको भाइरस को कारण हुने रोग मनिन्छ।भारतमा यो रोग सर्वप्रथम उत्तरान्चल को रानीखेत भन्ने ठाउँमा पहिचान भएकोले रानीखेत रोग नामारण गरीएको अभिलेख पाइन्छ । यो रोग संक्रमीत दाना पानी भाडा कुडा जंगली चराहरुको माध्यवाट फैलीन्छ ।
रोगका लक्षहरु:
सास फेर्न गाह्रो हुने, खोकी लाग्ने, हरियो रंग को पातलो सुली छेर्ने, पखेटा, खुट्टाको पक्षघात हुने, नरम पातलो फूलको वोक्रा हुने, गर्दन वटारने, फुल उत्पादन ५० प्रतिशत सम्म कम हुने । वथानमा मृत्यु दर ८० प्रतिशत हुन सक्छ । यो रोग मानीसमा पनी सर्न सक्छ । मानिसमा आँखा पाक्ने लक्षण देखिन्छ ।
रोगको रोकथाम:
यस रोग वाट बचाउन कुखुरा पाल्ने खोरमा जैविक सुरक्षाको उचीत ब्यवस्थापन गरीनु पर्दछ । कुखुराका चल्लालाई उमेर तथा खोपको किसिम एवं तालीका अनुसार वेलैमा यो रोग विरुद्ध खोप लगाउनु पर्दछ ।
फवल पोक्स:
यो बिषाणु द्धारा हुने रोग मानिन्छ । यसमा शरीरका मुख्य भागहरु खास गरी अनुहारमा बिफरका धेरै फोका निस्कन्छन यो रोग दानाजन्य सामाग्री, विरामी कुखुराको संर्पक, हावा तथा शरीरमा भएको चोटपटकको माध्यमवाट शरीरमा प्रवेश गर्ने गर्दछ ।
रोगको लक्षण:
यस रोगमा शरीरका विभिन्न भागमा स साना फोका देखिने गर्दछ । मुखवाट सेतो ¥याल काढने साथै आखाँमा पनी संक्रमड हुने गर्दछ ।
रोकथाम:
कुखुरा पालीने खोरको वरीपरी राम्रो जैविक सुरक्षा प्रवन्द्यन गर्ने । खोर वरी परी पानी जम्न नदिने । उमेर तालिका अनुसार समयमै रोग विरुद्ध खोप लगाउने ।
गंम्वोरो:
यो रोग बिमा प्रजातिको भाइरसका कारण हुने गर्दछ । जुन खाद्य पदार्थ तथा पानीको माध्यमवाट सर्छ । शरीरमा रोग का जीवाणु प्रवेश गरेको २ - ३ दिनमा लक्षण देखिन थाल्दछ । यो रोग ले खास गरी साना चल्लालाई बढी असर गर्दछ । ठुला कुखुरालाई सक्रमण गरेमा २-३ प्रतिशत मृत्यु दर हुने गर्दछ । यो रोगले कुखुराको शरीरमा हुने प्रति रक्षा प्रणाली लाई असर पु¥याउने गर्दछ ।
रोगका लक्षणहरु:
कुखुराहरु आँखा चिम्लेर झोक्रायर वस्दछन । तथा छेर्ने गर्दछन ।
रोगको रोकथाम:
यो रोग रोकथामका लागी कुखुरालाई उमेर तालिका अनुसार नियमित खोप दिनु पर्दछ । विरामीलाई औषधि संगै दाना पानीमा स्कीम्ड दुध दिनुका साथै तनाव कम गर्ने तथा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वलीयो वनाउने खाले औषधि दिइनु पर्दछ ।
ब्रुडर निमोनिया:
यो ढुशीको कारणले हुने गर्दछ । ढुसी दाना, पानी सोतर चिसो फिजेको ठाँउ पुराना काठका सामाग्री बाट कुखुराकामा फैलीन्छ । कुखुराको खोरको बातावरण राम्रो नभए तथा अत्याधिक चीसोका कारणले पनि यो रोग लाग्छ ।
सामान्य लक्षणहरु:
सास फेर्न गाह्रो, सधै निदाए जस्तो गर्ने, खोकी लाग्ने नाकबाट पानी खसाल्ने, शारिरीक तौल कम हुने, दाना कम खाने पखेटा तथा खुट्टाको पक्षघात, पानी धेरै खाने । प्रभावीत कुखुराको २४ देखि २८ घण्टामा मृत्यु हुने ।
रोकथाम:
यस रोगको रोकथाम का लागी तनाव गराउने कारक तत्वको प्रयोग कम गर्ने । ढुसी उम्रीन सकने ठाउँको सफाई पुरानो तथा विग्रेको दानाको प्रयोग बन्द गर्ने । ओसिएको दाना सुकाउने । सोतरको राम्रो ब्यवस्थापन । रोग पत्ता लाग्ने वित्तिकै पानीमा टक्सीन वाइन्डर, एसीडी फायर हालेर खान दिने साथमा इम्युनो मोडुलेटर पनी दिने ।
प्लुरोम रोग:
यो रोग चल्ला कोरल्ने फुलवाट चाँडै सर्ने रोग मानीन्छ । यो रोग भरखर कोरलीएका चल्लामा बढी देखिन्छ । यो रोग बाट कुखुरा तंग्रीए पनी बाहकको रुपमा रहिरहन्छन ।
सामान्य लक्षण:
प्रभावित फुलबाट कोरलीएका चल्ला मरेका हुने वा केहि दिनमा नै अत्याद्यिक मृत्यु हुने । ठुलो कुखुरा निदाएको जस्तो गर्ने तनाव ग्रस्त तथा झाडा पखाला लाग्ने गर्दछ ।
रोकथाम:
यस रोगको कुनै प्रभावकारी उपचार संभव छैन । त्यसैले रोग ठहर भएका बथान मास्नु पर्दछ । यस रोगका लागी कुनै खोप उपलब्ध छैन ।
कोली वसीलोसीस:
यो इ-कोलाई को कारण हुने रोग हो जस्ले स्वास प्रस्वास तन्त्रलाई असर पार्दछ । जस्ले गर्दा कुखुराको मृत्यु हुन्छ । यस रोगले गर्दा चरामा खादय पोषण तत्व ग्रहण गर्ने क्षमता कम हुने गर्दछ । यस रोगका प्रमुख लक्षण सास फेर्न गाह्रो भई अचानक धेरै कुखुराको मृत्यु हुने । सास फेर्दा छुटटै किसिको आवाज निकाल्ने गर्दछन ।
रोकथामः वेलैमा कुखुराको रोग विशेषज्ञ संग सल्ला गरी उपयुक्त एन्टीवायोटिन दिन सकिन्छ ।
कक्सीडियोसीस :
यो आइमेरीया प्रजातीको प्रोटोजोवाको कारण हुने रोग मानिन्छ । यो रोग राम्रो सीत खोरको सरसफाई नगरीए वा भिजेको सोतरमा पालेका जुन सुकै उमेरका कुखुरामा देखिन सक्दछ । यस रोगको मुख्य लक्षण जमेको रगत मीसीयैको पातलो गन्हाउने दिसा गर्ने । रक्त अल्पता का कारण जीउ फोर्सो हुने तथा मृत्यु हुने गर्दछ । बाँचेका कुखुरा पनी तौल नलाग्ने ख्याउटे हुने गर्दछन । यस्को उपचारका लागि विभिन्न खाले कक्सीडियोस्टाट औषधि दिन सकिन्छ । रोकथाम का लागि यी औषधि नियमित रुपमा दाना अथवा पानिमा मिसाएर दिनु पर्दछ ।
🙏🙋
जानकारी को लागी धेरै धेरै धन्यबाद सर हजुर लाई
धन्यवाद सर धेरै राम्रो कुरा सिकाउनु भयो
अब भने हजुर को भिडियो दैनिक हेर्न पाइने भयो खुसी लाग्याे
सर मेरो कुखुरा फार्म भित्र बाख्रा काे खाेर पनि छ कुखुरालाइ केही असर गर्छ कि नाई