ЖОРЫҚ ЖЫРАУЫ ҚАЛНИЯЗ БАТЫР - ҚОЖАЛАҚ БАТЫРҒА АЙТҚАНЫ
ฝัง
- เผยแพร่เมื่อ 22 ส.ค. 2024
- ЖОРЫҚ ЖЫРАУЫ ҚАЛНИЯЗ БАТЫР ШОПЫҚҰЛЫ (1816-1902).
«ҚАЛНИЯЗ ЖЫРАУ - ҚОЖАЛАҚ БАТЫРҒА АЙТҚАНЫ»
Орындаған жыршы: Жары/Жетімек - Елдос ЕМІЛ
***
Бір жорықта жау алдынан шолғыншы болып кеткен Қырықмылтық/Орамал - Қарағұл батыр қапияда жау қолынан қаза табады. Соған күйініп кеткен Қырықмылтық/Нұрбаулы - Қожалақ батыр «Адай, енді өз күніңді өзің көре беріңдер» - деп ат басын артына қарай бұра береді. Сонда Қалнияз батыр Қожалақ батырдың алдына кесе көлденең тұра қалып толғапты:
Халқына мақтан Қожалақ
Жауына шапқан жағалап
Әруақты ердің сойы едің
Аржағың Сармыс, ер Жанақ,
Екі талай егесте
Жерің жоқ қалған қорғалап,
Осы сапар не болды
Атыңның басын бұрмалап?
Бір сен емес - Адай тұр
Қарағұлды азалап.
Ат ойнатып, әнеки,
Дұшпаның тұр мазалап;
Туын жықпай Асар тұр
Келсе де жау қамалап,
Келінберді, Құдайке
Өзіңе қарай сағалап,
Көріп тұрып осыны
Барасың қайда, Қожалақ?
Санаулы дәмі таусылса
Кімдерге тимес ажал-оқ.
Ажалсыз аман құтылар
Атса да дәлдеп сығалап.
Тәуекел етіп тайсалмау
Көңілді ерге жарасқан,
Қайрылмай кетпес қас батыр .
Тұрса да қаптап қара аспан,
Аман қалмас ажалдан
Нәсібе-дәмін тауысқан,
Сен - Адайдың қорғаны
Айбарың артық арыстан
Жүрегің берік құрыштан,
Аман шыққан ер едің
Талай соғыс-ұрыстан,
Ерлігің сенің кем бе еді
Кешегі Төлеп, Қармыстан?
Ағаларың бұрынғы
Есенғұлдың Есегі
Таутайлақпен алысқан,
Жезтырнаққа жабысқан.
Сармыс, Шотан, ер Жанақ
Қалмақ жаумен шабысқан,
Атағозы, ер Лабақ
Дұшпанды қуған қоныстан,
Дауымшар, Мыңбай, Құдабай
Патшаға қарсы ұрысқан.
Аржағың Адай ұранды
Сен соларға туысқан.
Атаға тартып ұл өсіп
Ерлігі саған жұғысқан;
Егесер жерге келгенде
Ер өлмейтін бе еді намыстан?
Лайық емес ерлерге
Дұшпанын көріп ығысқан.
Сен Адайдың сойылы
Жауды көрсе жасқанып
Жиылмаған айылы,
Ерлігіңді сөз қылған
Адай түгіл Байұлы,
Қазақтан асып баршаға
Қожалақ атың жайылды.
Жасақты жауға қалдырып
Бұрма, батыр, мойынды,
«Жәуміт қашты, біз қудық»
Салайық солай ойынды.
Ақ ордасы Адайдың
Үлкен үйім - Мұңалсың,
Батыр да өзің, пір де өзің
Ұлы жиын - құралсың,
Төрт Мұңалым тұрғанда
Басқасы келіп Адайдың
Қолынан қалай ту алсын?!!
Қарағұлдың қаны үшін,
Ағайынның ары үшін
Қожалақ тұрма, - қол баста
Артыңнан Адай шұбалсын.
Әруаққа сыйынып
Ұрандап жауға ат қойсаң
Келінберді, Құдайке
Ізіңе ертіп лап қойсаң!
Әруағың аспай ма?
Дұшпаның қорқып қашпай ма?
Ертең елге барғанда
Ерлігің хабар болғанда
Қалың елің жиналып
Алдыңнан шашу шашпай ма?..
Сонда Қожалақ батыр: «Осы жаудан қорқып артқа қашқан кісінің өзі кәпір, қатыны талақ. Ал аттаныңдар соңымнан» - деп жауға қарай қолды бастай жөнеліпті.
жаугершілікте төрт мұңалдың орны ерекше болған, келген дұшпанға қарсы әрдайым дайын болған,
Ай Қалнияз ата жанбабам сіз болмасаңыз осы батыр аталарымыздың жанкешті ерліктерін білмінбе мен.
Аййй, сау бол! Аталамыздың рухы желеп - жебей бергей!
Туын жықпай Асар тұр.Келсе де жау қамалап.
Адайдың туын ұстаған Қосқұлақ Асар сұпының ұрпақтары Ақтау,Бейнеуде тұрамыз.
Ай барекелдиии👏🏻👏🏻👏🏻
Ия меним нагашы атам Амантурлы Кожалак жауга шапты аллалап дегн
Керемет. Жаңадан дұрыстап аудио видеосын сапасын күшті етіп ютубке салыңызшы. Күшті екен
жеткізген сейітов жақсы айтады осы жырды
Ия Елдостың айтқаны мотивы бұл жырға келмейді екен. Бұл батырды қайрап рухтандырып қайта жауға салып тұрған жырды басқаша айту керек.Елдос терменің
мотивіне салып оыр.
Қайран бабамыз
Ту устаган Адайда белгили Ердин бари бар...
Ас саламу алейкум ағайындар Қожалақ біздің атамыз, нақтырақ айтқанда Қарақұл батыр оққа ұшып деді ғой басында сол Қожалақтың ағасы, немесе інісі шығар Қарақұл менің тікелей атам. Əлде басқа Қарақұл деген батыр болды ма екен?
Қожалақ батырдың ұрпақтары қазір Жамбыл облысында тұрады
Жоқ, Қарағұл Орамал қырықмылтық, ал Қожалақ Нұрбаулы қырықмылтық. Орамал қырықмылтықтар былай таралады: Шоғы-Жолай-Жолмамбет-Жарылқамыс (Орамал).
Ал ол Шоғы-Жолай-Жолмамбет-Жарылғап-Қарабас-Нұрбаулы-Майкөт-Қожалақ (Қожалақ 4 ағайынды)
Мұнда шежіресін қарауға болады:
tumalas.kz/shejire-view/
ТАБЫН ДАУЫТ БАТЫРГА АЙТКАНЫ КАЙДА ЖАЛГАСЫ ДАУЫТ БАТЫР АЛЫП БЕРДЫ ГО
Осы жырдын толык нускасы барма? Кайдан тындауга болады?
Адай тұрғанда кім ту ұстайды
Қандай мақсат пен айттын. Мақтаншылықпа. Туды біз ұстаймыз жақайымдар әлімде аға баласы.
@@user-ie3dg9xh6o Ежелден Адай урпактарын устаган Туды Алаштын билмисинбе не
@@user-kj7pj9wx5p Байулы алимди аға баласы деп сыйлайды
Бөлінбеңдер бауырлар. Рас Әлім бізге Аға болады. Туды әркім ұстамаған. Тек Хас батырлар ұстаған. Әлімде де , Адайда да ту ұстаған ерлер жетеді.
@@user-ie3dg9xh6o Адай менен аға баласы Әлім бір атадан тараған осыны біле жүр бауырым.
Жалғасы қайда Табын Дәуіт батыр келген жері
Бул Кожалак батырды кайрап айткан жыры, сол кезде шеттеп турган Дауит батырды кайрап айтатын жыры бар, ол болек жыр
40 мылтыктар
✊✊✊
Қайран бабамыз