"Мұқағали жасаған ұрлық", Ұ. Есдәулет, "Әбілхаят", 7-бөлім.
ฝัง
- เผยแพร่เมื่อ 5 ก.ย. 2024
- Белгілі қаламгер, ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының иегері Ұлықбек Есдәулеттің “Әбілхаят” естеліктер мен эсселер кітабының аудионұсқасын назарларыңызға ұсынамыз.
#ұлықбекесдәулет #әбілхаят #мұқағалимақатаев #өткір #откир #otkir
Қайран біздің ұлылар, ақындар!
👍
Коре алмагандыктан Мукагалиды мукатып жазгандарыгой,канша мукатсада Мукагалига жетпейди❤ жаны жаннатта болсын агамыздын
Мәселе көре алмағандықта емес, мәселе шынайылықта. Қалай бар, солай жазу керек қой.
Мына жазылған кейбір коменттерге түсінбедім Мұнда Мұқағалидың ішкенін айту емес қой түсінген адамға.Ағиық ақынның аңғалдығын, ақкөңілдігін көріп отырмыз, одан ағамыздың төмендеп қалған ешнәрсесін көріп отырған жоқпыз. Бұл естелік болған қалпында баяндалған.Авторға үлкен рахмет, шығармашылық табыс тілеймін!
Мукагали макатаев улы тулга! Макатаев агамыздын шыгармалары керемет! Жазушылар одагы курметтеп, аруагын сыйлап, шыгармаларын жарыкка шыгарсын!!!!!
Жарықтықтың жаны,
жұмақта болсын!
🤲🤲🤲
Жарықтықтар-ай! Иманды болғырлар!
Мухагалый керемет жигитер
Нарын колда болдым аса слу жер.
Жандары жаннатта болсын
Бұндай естелікті не үшін жазады түсінбеймін, ақын ағаның ішкенін мақтан етеме.
Сол қу арақ таланттардың түбіне жетті ғой.
Естелік жазылу керек. Және қандай болды, солай жазылу керек.
Қалай ғана жазғырамын, айтуға аузым да бармайды....
Сол заманда бәрі ішті. Бірақ Мұқаңдай өшпес өлеңдерімен із қалдырған ешкім жоқ . Тірі кезінде солар , бірге ішіп жүрсе де, Мұқаңды "ішкіш " деп мазақ қылған . Құдіретті , терең философияға толы өлеңдерін ел сүйіп оқиды . Мұқағали поэзиясы бәрімізге өмір үлгісі.!!!!
Шынында да солай ғой, Мұқағалидай ақын әлі туған жоқ
@@rysty9501"Туады, туады әлі нағыз ақын!" деп Мұқағалидың өзі айтып кеткендей, мұзбалақ Мұқаңа айнымай тартқан, өлеңі де өзі де елден ерек тұлға ЕРШАТ ҚАЙБОЛДИН есімді АҚЫН ТУҒАН!
Инстаграмнан табасыз, аты-жөнін терсеңіз
Мен 1971 жылы ОРТА МЕКТЕПТІ бітіріп бүкіл класс болып тауға шығатын кезде КЕГЕН селосының шетіндегі бір көшемен бойлап кележатып бір үйдің маңында жайылып жүрген ТАУЫҚТАРДЫ қоқылдатып қуып бердім. Қасымда екі сыныптас ұлдар бар. Үшеуміздің қолымызда 3 тауық бар еді. Жол үстімен жайлап басып кележатыр едік артымыздан шу шығып екі үш немересімен бір кемпір қуып келе жатыр екен. Біз тоқтап қалдық. Соның арасынша ҮШ ДӨҢГЕЛЕКТІ мотоциклмен СЫНЫП ЖЕТЕКШІМІЗ жанымызға тоқтай қалды. Гүлдана неістеп жүрсіңдер деді. Мен тауық ұрлап -- деп тұрып қалдым. Ағай тал түсте ұрлыққа шығыпсыңдар ғой дегенде үшеумізде мырс мырс күліп жібердік. Әлгі қуған апамыз ашуланып : -- Мына сарышұнақ шашты албасты еркек балалардың ішінде неғып сереңдеп жүр - деп еді біз одан сайын күлдік. Ағай тауықтарды жіберткізіп АПАДАН кешірім сұратқызып жайына кетті. Біз қайтадан басқа ауладан барып тауықтарды алып қайттық. Тауға апарып Сендерде жазық, бізде азық жоқ. Сендер жеуге даралғансыңдар.Бізге АС болсын деп жеп ЖҮНДЕРІН жартастан төмен қарай ұшырып , -- Тауықтарымыз көп болысын деп ТАУДА сайрандап кеш бата бәріміз бір бірімізге АҚ ЖОЛ тілеп хоштасқан едік. Мұқағали көкеміз түнде жасаған ұрлықты біз ТАЛ ТҮСТЕ жасадық. Кеңес үкіметі заманында МАЛ таршы болды Артық мал ұстауға тиым салынды. Болмашы ҰРЛЫҚТЫ бықсытып ӨСЕКШІ ҚАТЫНҒА ҰҚСАП қоқсытудың керегі жоқ еді. Мұқағалидың өзі жоқ болсада жанбаған шала сияқты әлі БЫҚСЫП жүрсіңдерме ????
Өсек пен естелікті айыра алмаған қазақ-ай 😅
@@otkir Қазақтың ойы терең. Өсекке ұқсайтындай біреуді жаман қырынан көрсетуге тырысатындай ЕСТЕЛІК естелік емес ЕСЕКТІК болады. Жұртқа ҮЛГІ болатындай бір бірін КӨТЕРМЕЛЕЙТІНДЕЙ естелік жазу ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІНДЕ әлі жоқ. Ішіп тышып тастаған соң ТАЗАРАТЫН жағын ойлау керек
Ұлықбектің осы әңгімелерің естігенде таиаша ақынға бас игім келеді. Мен Мұқағалилармен қатар ішкен Қажытай Ілиясұлының жарымын әрі Қабдештен қорғаған ғылым доктоымын. Өмірбақи женпи де істеп келем. Бірде осыны кім оқи қояды ғой дейсің деп былтырғы отчетты бере салғам ғой. Сонда марқұм ректорым Сейілбек Исаев шақырып ап. Мынадай бір мысал айтты. Оқу орындары, ғылым ордалары мекеме орнынан жыл сайын отчет жібереді ғой. Сонда соған бір жауапты адам жазыпты егер отчетімді оқып белгі берсе бір московский деген арақ қоям депті. Содан оншақты жыл өткенде ана кісі уже пенсияда үйге бір аспирант звондайды дейді. Ағай оқыдым бір жәжік московскийді алайын дейді ғой баяғы. Совет өкіметі құлаған, московский қайда біреу қайда. Сондағы айтқаны, жазған әрбір дүниеге мән беру. Ұлықбек айтса, орынды көзі көрген ғой. Еркін туралы да айтқаны рас
Керемет естелігіңіз үшін көп рахмет!
Құдай өзі егей,есіл жаратқан,
Жыр күйінен арай _шуақ таң
Атқан!
Бар əлемнің əлди сазы секілді,
Әуе аспанда оқылады парақтар!
Сұмбыл сұңқыл қағыла ма қанаттар,
Жылу шарпып алаулайды нəр оттар!
Сүлей сағым саумалайды санаттар,
Жұлдыз ағып айлы аспанда жолақтар.
,,,,
Қазағының ақыиғы ақындар,
Түмен сыры жалаулайды лапылдар.
Өлең деген құдырет қой,
Құдырет,
Нəн жүрекпен ұмсынатым қақым бар!
,,,,,
Жырыңды оқы!
Алау ойнар,лапылдар!
Жабырқсаң жадау тартпай жақын бар!
Бар əлемнің өр_шұңғылын сапырған,
Құдырет қой!
Кие құт қой
Ақындар!!,,
,,,,,
🔥🔥🔥
Әй қайран арыс ай !
👍
😂😂кушти ангиме ия, жындылар гой, торт кун ишу деген сумдык 😂
Қаламгерлердің өмірі қызыққа толы )
4 кун арак ишу онай емес денсаулыктары мыкты
Адам өзі көрген естелік болмай ма, .басқадан естіген қалай естелік болады.ақын өзі туралы өлеңдерінде тұр, нағыз ақын,ол кісі
🔥🔥🔥🔥🔥🔥🔥
🙏🙏🙏
Байғұстар ай, қара күйені әлі жағып жатырсыңдар ма, басқа не келеді сендердің қолдарыңнан?
Мұкағали сол ақиық қалпы қалықтап жүр өлең аспанында.
Қанша ішсе де,тарихта қалды.Қарасазда одан асқан кім бар екені!! Дауыл, жойқын, сұмдық ұлы адам ғой!!
Иә, солай
Арак казактын атасынын асындай болган заман болган ол рас бул саясаттын бари колдан жасалган советтик улыорыстык арандату, аздыру саясаты екен гой
Атамыз Мукагали атак данк дегенге моиынсынбаган биракта жазбалары нағыз музбалак акын екенин тири кезинде ак моиындатып кетті
Бәрі рас!
Басқа жазатын нәрсе қалмаған ғой, бір бірінің артын шұқылағаннан не пайда! Ол кісі қайтыс болғаннан кейін не жазам десе қолы бара береді, тек ар-ұяты болса.
Ішіп қана жүретін ақын болыпты ғой Бұлай болса?
Бәрі бір мұқаңның шалғайына шақ келетін кім бар?
Иә, неше жерден ішсе де ақындық өнерде өзгелерден оқ бойы озық тұрады
Өлеңдері де "ішіп" алған! "Өзіңді мен деп ойла" - мен Мұқағалимын деп ойлау есі дұрыс адамның басына келер ме?
Казахилык. Адет гурып
Казахты сахтайды бирак
Казах алыска алды Кетти. Осынын енгизу технологиясын алыс жакындагыга глым кылуды енгизу керек.
Ой қу арақ кімдердің түбіне жетпеген.
Бұл естелік қазіргі жастарға тәрбие емес несіне жазған.
Бұл естеліктен тәрбиенің көкесі!
ИШТЫ ТЫШТЫ ДЕМЕ ИШКИЗИП ОТЫРГАН ОЗДЕРИН ГОЙ КОРЕАЛМАУШЫЛЫКПЕН МУКАН МАНГИЛИК ТИРИ ГАСЫР АКЫНЫ
Дұрыс айтасыз. Туынды жаздым деп,естерінде қалғанын жазады. Сонда да Мұқалидың биігіне төменнен қарап өтеді- ау...
Адамның есімі бас әріппен жазылады
Бажайлап қарасаңыз, кілең бас әріптерден тұратын шрифт екенін аңғарасыз.
Шамырқанса шорт сынатын тектілер деген Қабдеш Жұмаділовтың жазғаны бар, Өрт Қасым мен Ақиық Мұқағали туралы өте ғажап шынайы шеберлікпен жеткізген сол еңбекті ютубқа жарияласа!?
Ол кезде көшеде мас кетіп бара жатса ешкім ренжімейді ее қызып қапты болмаса ішіп қойыпты дей салатын кәзір мас әиел көрсек таң емес болды
Дұрыс айтасыз.
Жигитин ишкен барлык адам. ишетин заман еди ол уакыт
Ишседе Мукагалый дай бола
алмайды ол Манги
БҰЛАРДАН НЕ ҮЛГІ АЛАСЫҢ. КҮНДЕ ІШУ.
Ол кезде заман сондай болды емес пе?!
Ол кезде мектептен бастап бәрі ішуші еді еді, Мұқаңды ұлы ақын деп танитын жастарға не үшін осындай жағымсыз жағын жаза бересің, ол да пенде ғой. Ия, тегіннен шабыт келе бермес, ішкен шығар. Біреулердің айтқанын жазып, ақша табу керек емес, бәріміз де періште емеспіз
Адам қалай бар, солай тану керек. Оның несі айып?! Орыстар Есенинді қалай жазады? Нашақор, қатынқұмар т.б. деп бүкіл кемшілігін тізіп шығады. Сөйте тұра оның ақындығын, дарынын мойындайды. Қазақтардың үлкен кемшілігі сол - бізде бір адам не періштедей пәк, не жер бетіндегі ең зұлым адам. Бәрін осы екі өлшеммен ғана өлшейді. Бұл үлкен қателік.
Әссәләмүғалайкүм,Ұлықбек ақын!Мен Әшім Қапанай
ұлымын ғой.ҚазірӘшімЖақай деп атамның атымен аталудамын.1998жылы Нұрғожа Оразов аға БАҚ-на ертіп барып сізге таныстырған еді ғой!
Бірде Сарыарқа журналы редакциясына барғанымда Айбатыр Сейтақ сіздің мені сұрастырып жатқаныңызды айтып,Еуразия университетінде өлең оқуға шақыртқан сәлеміңізді жеткізген еді.Сіз өлең оқитын ақындардыңесімдерін даңқ, мәртебелерімен айшықтап таныстырумен болдыңыз.
Халық ақыны бар ,басқасы бар ,кілең атағынан ат үркердей әйгілілер!
Кезегім келгенде мені қалай таныстырар екен?!
Атақты былай қойғанда атым да беймәлім, үйсіз-күйсіз, вокзальдарда түнеп, Астананың көшелеріндегі ағаштар арасындағы алқаштар босатып кеткен бөтелкелерді тапсырып тапқанын талғажау етіп жүрген біреуді қалай таныстыруы мүмкін?!
Содан мен де шықтым.Сіз Мұқағалиды тебірене еске алдыңыз да,-:Міне, Мұқағалидың ізбасар шәкірті алдарыңызда- деп, алдыңғы әйгілілердің бәрінен биіктетіп жібергендей болдыңыз!Сол бір сәт үшін сізге әлі разы болам!Әсіресе сіздің азаматтығыңызға қарыздар сияқтанам.Өйтетін себебім, содан екі-ақ күн бұрын сізді қатты ренжітіп алған шығармын деп ем.
Ол былай болған еді ғой.
БАҚ-ның кіреберісіндегі шағын ғана кеңсеңізге бар болғаны екінші бас сұғуым болатын.Ешкімнің есігінің қиюын қашырардай қайта-қайта ашып,жүйкесін жұқартып,қажытардай салмақ салған емес ем.
Мәди бабамыздай,мен де Арқада сайғақ ғұрлы пана таппай қаңғып жүрген бір жан едім.Сізге бұйымтайым, өлеңімді өткізу үшін емес,күндік талғажау боларлықтай қара кәсіп қарастырып көруіңізді айтпақ едім.Әрине,болып жатса ғой!Бірақ,бұл бұйымтайым айтылмай қалды.Оның себебі,сіз мені өлеңдерін өткізгелі жүрген біреудей ойлап қалуыңыз еді.Ешкімнің көңілін қалдырып алмайын деймін-ақ!Алайда шамырқанған сәттерде шарт кететін кездер де болып қалады.
Бұл жайлы Нұрғожа Оразов ағаның 1997.09.11-күнгі маған арнаған жалғыз шумағының екі-ақ жолында:
Кітабым сыйлық болсын,Әшімтайым
Жырыңа ию үшін басым дайын.
Жаныңның жазирасы жыр гүлзары,
Шамырқап кеттсең жалтыл жасындайын-деуі құдды бір болмысымның айнадағы шағылысындай еді.
Мен сол күні сізге:
Сіздерді дауыл тұрса елге ық,топан төнсе тосқауыл боларлықтай тау тұлғалы пана тұтамыз. Ал,ақиқатында селге кеткендей күй кешкенімізде қармайтын тал ғұрлы да болмағандарыңыз ба?!-деуін десем де сонда да дауыс көтермей,барынша бәсеңдікпен қоштасып шығуға ыңғайланғанымда , сіз де ештеңе демедіңіз, кеңсеңіздегі шытырайдай жылтырап киінген модель сияқты екеу де "Бұл кім өзі?!"-деген сыңайлы аңтарылып қарап қалған еді.Есігіңізді де әлдебір дөрекілердей теуіп ашып,серпе жаппай, ізеттілікпен ашып, ілтифатпен жауып кетуім де, бәлкім,кешіруіңізге себеп болды ма екен?! Тіпті,көңіліңізге де алмапсыз-ау! Рахмет!Ңағыз азаматтық деген осы емес пе,сірә! Негізінде, елі бағалаған өзіңіздей ақынға базынам еді ғой!Атамекенге табанымыз тигенде бақыттан басымыз айналғандай тілмен айтып жеткісіз көңіліміздің көк тіреген күмбезін орыс тілін білмеуіміз күйретерін қайдан білейік!Менің табанымнан таусыла іздегенім елімнің төрі емес,есігіндегі қара кәсіп еді ғой!Ит ғұрлы жоқпын ба?Ең құрығанда күзетшілік болса да көңілім хош болатын еді ғой!Тіпті оның өзіне орыс тілін білуің керек екен!,Ал иттердің үрігені қай елде де ұқсас емес пе ?!
Өз дінімізбен,өз тілімізбен, өз салт-санамызбен өз елімізде өгейлік көруіміз сұмдық емес пе?!Азаттықтың мәні қайда қалады?!Дегенмен Алла Тағала сол қасиетті азаттықтың таңымен ,киелі атамекенде ,қасиетті Қарасазда, бір кездері өртеп жіберген өлеңімді алаулаған жалынға айналдырып ,қайта жыр шаттығына кенелтті!Елімде еш жер босағадан орын бермесе де,бір дәуірлік бірегей тұлға Мұқағали ағаға қауышуым көңілімде ұлы мұраттың туын желбіреткендей болып,туып өскен елге қайттым.Мен кете бере ерекше қадір тұтатын асыл ағалаларымның бірі Қасым Таукеттегі обылыс әкімі бола салысымен Астанадан баспана беруге мені іздеп, қайта қайтып кеткенімді естіп қатты өкінгені жайлы кейін Бекен Қайраттан естідім. Сол есіл ағалар бастары қосылған бір отырыста тағдырымды жазған Аллаға тапсырып,Мұқағалидың жолындағы мұратымның баянды болуын тілеген дұғалары әлі жүрегімде!Мұқағалиды жырыма үлгі тұтсам,Алланы ғана пір тұтыпҚұран мен Хадистің хикметінен шуақтанғандай болам! Ол туралы:
Жырлап Мұқағалидың талғамымен,
Жаздым сырды тек тағдыр жазғанымен.
Ақыретке жолдадым өлеңімді,
Алып еске Әл-Қаһһар Алланы мен-деп ем.
Сау саламат болыңыз! Айтпақшы ойда жоқта Алланың қалауымен Еркін Ібітан ағаның үйінде таң атқанша Мұқағали аға жайлы сыр бөліскеніміз бар.
Еркін ағаның маған ерекше ескерткені,Мұқағалидың жас ақындарды арақтан аулақ болуға үнемі сақтандыратыны жайлы еді.
"Мұқағалимен сонда сөйтіп ішіп,мұнда бүйтіп ішіп едік"-деушілерге Еркін ағаның кейігені менің де жаныма батқан еді.
Ананы айт та мынаны айт,
Мұқағалидың Махамбет пен Құрманғазыға тылсым үндестігін сезіне алсақ еді-ау!Онда бірігіп арақ ішкенді емес,рухани біртұтастықты мақтан тұтар едік-ау,шіркін!
Мұқағали күнделігінде
айналасындағылардың өзін арақтан аузы құрғамайтын алқаш сияқты арандату ниеттегі мұқатуларына кейіп:Мен салынып ішіп, санасы мүлде уланған маскүнем болсам сау дүниелер қайдан туды-деген мәтінде налығаны тағы бар емес пе!
Мұқағали мен Еркін ағалардың болмысында ерекше ұқсас тазалық,имандылық сезіліп тұрады.Жандары жаннатта болғай!Әмин!
Әшім Жақай. 0:00 0:00
Мұқағали,мен 21ғасырдың құрдасымын деді ғой.
Бұл естелік сымақ Мұқағалиды 21ғасырдың ұрпақтарына жиіркенішті етіп көрсетудің амалы сияқты болып көрінді маған.
Құдайдан қорықсаңдаршы арақ ішпейтін адал сынақтар!!!
😂